▪️دکتر مجید سلیمانی ساسانی
جند روز پیش انتخابات پنجمین دوره شوراهای اسلامی شهر و روستا در سراسر کشور برگزار شد و ترکیب آن در تهران به طور کلی متحول گشت. بهواقع، نهاد نوپای شورای شهر، امروز تجربهای حدوداً ۲۰ ساله را در کارنامه خود دارد و نقش تأثیرگذاری در اداره شهرها داشته است. بر اساس قانون، این شورا، دو وظیفه اصلی «سیاستگذاری» و «نظارت» بر اداره شهر و شهرداریها را برعهده دارد و بر همین اساس نیز، اختیار «انتخاب شهردار» نیز برعهده این نهاد مردمی نهاده شده است. بااینوجود و پس از گذشت حدود ۲۰ سال از شکلگیری این نهاد بر اساس اصل ۱۰۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی، هنوز نمیتوان گفت که شورای شهر، جایگاه اصلی خود یعنی؛ سیاستگذاری و نظارت را در ساخت اجتماعی واقعیت شهری پیدا کرده است. از سوی دیگر، مسئله اصلی تشکیل شوراهای شهر در نسبت با وظایفی که قانون اساسی بر آن تصریح میکند و همچنین اصول انقلاب اسلامی و مسئله الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت روشن نیست. قانون اساسی در اصل ۱۰۰ خود تشکیل شوراها را برای «پیشبرد سریع برنامههای اجتماعی، اقتصادی، عمرانی، بهداشتی، فرهنگی، آموزشی و سایر امور رفاهی از طریق همکاری مردم» عنوان کرده و در اصول دیگر نیز بر نقش مردم در اداره حکومت و پیشبرد اهداف انقلاب اسلامی تأکید میکند. از طرف دیگر، انقلاب اسلامی، مواضع مشخصی در قبال انسان و معنابخشی به زندگی انسانی دارد و «زیست جهانی» را در مکتب خود برای انسان به تصویر میکشد. انسان شهری مسلمان، از این زیست جهان جدا نیست و منظومه فکری انقلاب کبیر اسلامی، انسان را در شهر رها نمیکند. زیست جهان، مجموعهای از تعاریف و مفاهیم پذیرفتهشده است که به اعمال و روابط روزانه ما انسجام و جهت میبخشد و به حوزهای از رفتار اشاره دارد که در آن هماهنگی میان کنشگران و نظم و قاعده از طریق باورها و ارزشهای مشترک حاصل میشود. در این میان، آنچه زیست جهان انسان مسلمان شهری را میسازد، ترکیبی از فرهنگ، جامعه و شخصیت است. شورای اسلامی شهر، در همین ساخت و زیست جهان باید معنا شود و نقش خود را در ساختی از تفکر واکاوی کند که در ارتباط با اصول انقلاب اسلامی و همچنین عنوان «اسلامی»اش باشد. بنابراین، شورای شهر، «کنشگر» اصلی و یا یکی از کنشگران کلیدی زیست جهان انسان مسلمان شهری است و در معنابخشی به مفاهیمی همچون «شهر اسلامی»، نقش اساسی دارد. ازاینرو، این نهاد اسلامی نمیتواند نسبت به مسائل و ابعاد اساسی، موضعی نداشته باشد. ازاینجهت، لازم خواهد بود که کنشگری شورای اسلامی شهر، علاوه بر مفهومی مانند «شهر اسلامی»، در نسبت با مفاهیمی مانند «توسعه»، «پیشرفت»، «دینداری»، «اخلاق» و دیگری مفاهیمی ازایندست روشن گردد.
#تاملات_نظری
